อุทยานแห่งชาติภูจองนายอย ชื่อแปลกมาก คําว่าภูจองนายอย มีที่มาจาก คํา 2 คํา คือภูจอง กับ นายอย คําว่า ภูจอง หมายถึง ภูเขาที่มีต้นจองขึ้นอยู่หนาแน่น ต้นจองภาคอีสานเรียกว่า หมากจอง เนื้อผลมีลักษณะคล้ายวุ้น นํามาเป็นอาหารคาว-หวานได้ อาหารคาวบางร้านทําเป็นซุป โจ๊ก อาหารหวานใช้ใส่น้ำเชื่อมน้ำแข็งรับประทานปัจจุบันหารับประทานได้ตามร้านอาหารที่มีชื่อของจังหวัดอุบลฯ ภาคกลางเรียกต้นจองว่า ต้นสํารอง ที่จันทบุรีมีการขยายพันธุ์แล้วปลูกนําผลมาทําเป็นน้ำผลไม้ได้ ส่วนคําว่า นายอย เพี้ยนมาจากคําว่า น้ำย้อย ตามเพิงผาที่อยู่ติดลําโดมน้อย ลําโดมใหญ่ในเขตอุทยานมีน้ำไหลย้อยจากเพิงผา รวมความแล้วอุทยานแห่งชาติภูจองนายอย หมายถึงภูเขาที่มีต้นสํารองขึ้นอยู่มากมายและมีน้ำไหลย้อยตามหน้าผาของลําน้ำในอุทยาน อุทยานแห่งนี้อยู่ในเขต 3 อําเภอ คือ อําเภอน้ำยืน อําเภอนาจะหลวย อําเภอบุณฑริก มีพื้นที่ 428,750 ไร่ หรือ 686 ตารางกิโลเมตร เป็นอุทยานที่อยู่ชายแดนมีเขตติดต่อกับ สปป.ลาวและกัมพูชา บริเวณที่มีพรมแดนติดต่อกันเรียกว่า "สามเหลี่ยมมรกต" หมายถึง บริเวณที่มีสภาพธรรมชาติเขียวชอุ่ม อุดมสมบูรณ์เหมือนสีเขียวของมรกต ซึ่งครั้งหนึ่งเคยมีแนวความคิดที่จะพัฒนาบริเวณนี้เป็นแหล่งท่องเที่ยวร่วมกันของ 3 ประเทศ

จากศูนย์บริการนักท่องเที่ยวเราเดินทางไปน้ำตกห้วยหลวงซึ่งเป็นไฮไลท์ของอุทยานแห่งชาติภูจองนายอย เราเดินทางโดยรถยนต์ ไปตามถนนลาดยางอีกไม่ไกลประมาณ 3 กิโลเมตร ก็ถึงน้ำตกห้วยหลวง บริเวณที่เราไปถึงนั้นอยู่ตอนบนของน้ำตกห้วยหลวง เมื่อชมวิวทิวทัศน์ถ่ายภาพกันเสร็จแล้วเราเดินลงบันไดไป 272 ขั้น ไต่ลงไปตามขั้นบันได ซึ่งเลาะลงไปตามหน้าผาที่มีน้ำย้อยตกลงมาเหมือนละอองฝนตลอดเวลา ทำให้เปียกปอนหมดไปทั้งตัว เมื่อลงไปถึงด้านล่างมองขึ้นมาจะเห็นน้ำตกจากหน้าผาซึ่งมีความสูงประมาณ 45 เมตร หน้าผามีลักษณะแผ่กว้างทําให้น้ำไหลลงมาเป็นเหมือนม่านน้ำ ช่วงที่เราไปนั้นมีน้ำปริมาณมาก ทําให้น้ำตกแผ่กระจายตกลงแอ่งน้ำขนาดใหญ่ที่อยู่ข้างล่างเสียงดังไม่ขาดสาย ละอองไอน้ำจากน้ำตกแผ่ปกคลุมอยู่ทั่วแอ่งน้ำ พื้นน้ำในแอ่งสีเขียวมรกต มีหาดทรายขาวสะอาดอยู่ริมแอ่งน้ำจึงเหมาะสําหรับลงเล่นน้ำมาก

น้ำตกห้วยหลวง หรือ น้ำตกบักเตว เกิดจากลําห้วยหลวง รอบๆน้ำตกมีต้นไม้ขนาดใหญ่ขึ้นอยู่หนาทึบ นับว่าเป็นน้ำตกที่มีความสวยงามมากแห่งหนึ่ง และพื้นป่าโดยรอบยังคงความบริสุทธิ์อยู่ อากาศบริเวณรอบแอ่งน้ำเย็นจนรู้สึกหนาว ใครได้มาเที่ยวแล้วจะรู้สึกคุ้มค่ากับการเดินทางไกลและคุ้มค่ากับการที่ต้องเดินขึ้นลงบันได 272 ชั้น ทีเดียว

จากน้ำตกจุ๋มจิ๋มเราจะไปเที่ยวตาม พลาญหินต่างๆ ในอุทยานซึ่งเป็นกิจกรรมที่ไม่ควรพลาดทั้งนักท่องเที่ยวทั่วไปและนักถ่ายภาพ เพราะเราจะพบดอกหญ้าป่าขึ้นตามพลาญหินต่างๆ ดอกหญ้าเหล่านี้มีสีสันสวยงาม มีพรรณไม้เหมือนกับอุทยานแห่งชาติผาแต้ม ได้แก่ ดุสิตา มณีเทวา สร้อยสุวรรณา สรัสจันทร ทิพย์เกษร ซึ่งเป็นพรรณไม้ที่ได้รับพระราชทานนามจากสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นอกจากนั้นยังมีดอกหญ้าอื่นๆ เช่นหญ้าหมู่ดาว หญ้ารากหอม หญ้าข้าวก่ำ เป็นต้น วันที่เราไปนั้นเราได้เดินทางไปที่ "พลาญป่าชาด" ซึ่งอยู่ระหว่างเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ พลาญป่าชาดมีลักษณะเป็นลานหินสลับด้วยทุ่งดอกไม้นานาชนิด ซึ่งสวยงามมากเหมาะสําหรับเดินศึกษาธรรมชาติและถ่ายภาพ บางส่วนของพลาญหินเป็นผืนป่าเต็งรังขนาดใหญ่ นับเป็นพลาญป่าที่เต็มไปด้วยพันธุ์ไม้ดอกและพืชพันธุ์หลากหลายชนิด นอกจากพลาญป่าชาดแล้วในอุทยานแห่งชาติยังมีพลาญอื่นๆ อีกเช่น "พลาญกงเกวียน" และพลาญหินไม่มีชื่ออื่นๆ อีกมาก

ในอุทยานแห่งชาติภูจองนายอยยังมีสถานที่ท่องเที่ยวอื่นๆ ให้ได้เที่ยวชมกันอีกมากได้แก่ แก่งกะเลา ซึ่งเป็นแก่งหินกลางลําธารห้วยหลวง ที่ร่มรื่นไปด้วยพรรณไม้นานาชนิด แก่งศิลาทิพย์ เป็นแก่งหินทรายกลางลําห้วยหลวงที่มีหลุมที่เกิดจากการกัดเซาะของน้ำอยู่ตามหินทรายซึ่งอยู่ไม่ไกลจากที่ทําการอุทยานมากนัก ยังมีสถานที่ที่สวยงามและน่าสนใจในอุทยานอีกแต่อยู่ห่างไกลออกไปซึ่งจะต้องใช้เวลาเดินทางมากสักหน่อย สถานที่ที่ว่านี้ ได้แก่ ภูหินด่าง มีหินงอก ลานหินระแหง แอ่งหินเว้า และร่องหินแยก มีจุดชมวิวบนหน้าผามีทัศนียภาพที่สวยงามอยู่ห่างจากที่ทําการอุทยาน 51 กิโลเมตร น้ำตกเกิ้นแม่ฟอง อยู่กลางป่าลึกอันอุดมสมบูรณ์ ไหลตกจากลําโดมน้อยผ่านลานหินตกลงหน้าผาสูง 10 เมตร อยู่ห่างที่ทําการจากอุทยาน 10 กิโลเมตร นารายณ์บรรทมสินธ์ รูปแกะสลักนารายณ์บรรทมสินธ์จมอยู่ใต้น้ำในลําโดมใหญ่ อยู่ห่างจากที่ทําการอุทยาน 41 กิโลเมตร สามเหลี่ยมมรกต ชายแดนของ 3 ประเทศ คือ ประเทศไทย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและประเทศกัมพูชามาบรรจบกัน มีศาลารวมใจซึ่งร่วมกันสร้างไว้อยู่ห่างจากที่ทําการอุทยานประมาณ 22 กิโลเมตร

วันนั้นเราเที่ยวกันบริเวณโดยรอบ ที่ทําการอุทยานแล้วพักค้างคืนที่บ้านพักรับรองซึ่งอากาศเย็นสบายและบริสุทธิ์สดชื่น รุ่งขึ้นเดินทางกลับจังหวัดอุบลราชธานี

สนใจเข้าไปเที่ยวชมอุทยานแห่งชาติ ภูจองนายอย หรือจองบ้านพักในอุทยาน
ติดต่อที่ ที่ทำการอุทยานแห่งชาติภูจองนายอย โทรศัพท์ 0-4524-9330-2
หรือที่สำนักอุทยานแห่งชาติ  โทรศัพท์ 0-2562-0760 หรือที่ เว็บไซด์ : www.dnp.go.th

จัดทำเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2549